Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


п»ї

Чылымдай түтөп, кылымдай созулган ойлор
Биз кайда баратабыз
же
Ыйлап туруп жазгым келди кыргызды...
Редакциядан: Элеттик бир акындын бул ыры мындан сегиз жыл мурун жазылган. Мурун да жарык көргөн. Теңир Тоонун таза абасындай, бирок, ыйга чыланган Тагдырбек мырзанын бул таза ойлору, андагы ачуу чындык, анын бетин баскан кара булут тилекке каршы Ала Тообуздун асманында азыр да тургандай туюлат. Кудум, Шайлообек Дүйшеевдин мындан 23 жыл мурун жазган "Кайдыгерлик" деген ыры күнү бүгүн жазылган абалда тургандай. Эл акыны Т.Бөрүбаевдин төмөнкү ыры да 8 жыл мурун эмес, кудум бүгүн жазылгандай...

Кыргыз үчүн жаздым ушул ырымды!
Ырлар болуп ыйга айланган сырымды.
Эзелтеден ар-намысты туу тутуп,
Эх, кыргызым, карыткансың кылымды!

Карап турам асман толгон жылдызды,
Ыйлап турам жазгым келип Кыргызды.
Тирүүлүктөн эчак баары кетишкен,
Же кыргызым асмандагы жылдызбы?!

Кана сенин акыл айткан Бакайың?
Акыйкатты сүйлөп турса баалайын!
Кана кыргыз Кошой болуп колдогон?
Аалым барбы мен тарыхка жазайын?!

Ак эмгектен өлгөндөрүң баркталбайт,
Ошондуктан тирүүлөрүң даңкталбайт.
Көкүрөктө "Улут" деген намыс жок!
Ата-баба ыйык салты сакталбайт!

Оңго-солго чарпылбаган көп элең,
Кекчил эмес кечиримдүү эл элең.
Уул-кызың бийиктикке умтулса,
Келечегин аркалаган бел элең!

Балдарыңа чыккынчылык кыласың,
Каймактарын түрмөлөргө тыгасың.
Эртеңкинин шыбагасын бүгүн жеп,
Келечектин сен тамырын кыясың!

Кыргыз деген уул-кызың көрүнбөйт,
Айтпасам да тарых муну төгүндөйт!
Өзөгүмдү өрттөп барат бир сезим,
Урпактардын келечеги көрүнбөйт!

Мурдагыдай болбой калды карылар,
Качып-бозуп жүрөт кыргыз жакшылар.
Инсандарын карышкырдай кырышты,
Бийлик кылып эки жүздүү саткындар.

Жаштарымдын келечеги көктөсүн,
Толтурсун деп эртең кыргыз бөксөсүн.
Тилек айтпай кууланасың куу сакал!
Тарых сенин сакалыңды өрттөсүн!

Кеменгерлер үн-сөзү жок термелет,
Бирин-серин ардуу уулуң теригет.
Сыналгыдан, үналгыдан каткырып.
Бийлик үчүн жашоо болду керемет!

Сокурдуктан айыга албай жүрөгүң,
Ошондуктан караңгыда күндөрүң.
Конок бийлеп кутургансып төрүңдө,
Эх Кыргызым, өз үйүңдө жүдөдүң!

Бийлик бизге келемиштей сезилип,
Чоңдоруң бүт казынаны кемирип!
Эх Кыргызым, чоң базарга айландың,
Жаш балдарың арабага чегилип!

Баары кетти эл-жер кезип талаага,
Эч ким калбай ыйык салттуу калаада.
Сезим сокур жан соогалап калышты,
Карапайым Кыргыз толуп базарга!

Таштандыда ымыркайга чалынып,
Нан издешет кайырчылар чаалыгып.
Киши жегич, баш кесерлер жана да,
Сойку бизге болбой калды жаңылык!

Көп кыздарың айласыз сойку болду,
Жаштарың бүт карачы жойпу болду.
Карыларың чоңдорго чокой болуп,
Чоң сөздөрүн кайтарган койчу болду!

Акты-ак деп кара кылды как жарган,
Намысың жок канжыгага баш сайган.
Дилсиз, тилсиз дудук болгон кыргызым,
Атуулуң жок туңгуюктан жол тапкан!

Асманың аңтарылса ай дебейсиң,
Жериңди сатып жатса кой дебейсиң.
Жалкоосуң, оомалуусуң жалтактаган,
Бийликтин көзүн карап мемирейсиң.

Кырылганда тукум курут болбогон,
Ата-баба ар-намысын жолдогон.
Баатыр элең атка жеңил, тайга чак,
Алмустактан Ата-Журтун коргогон!

Кыргыз элең Бакай калпак кийинген,
Мылжың күлгөн кошоматты билбеген.
Көкүрөгүң ачык мырза калк элең,
Ханга эмес акылманга ийилген!

Кыздарың да баатырларга тең чыккан,
Тукумуңдун тазалыгын туу туткан.
Мөлтүр элең шылдыр аккан булактай,
Абийир үчүн намыстанып уу жуткан!

Эми кара, мурунку жок жамалың,
Кошоматчы шөмтүрөгөн абалың.
Тыңдай албай жоону эмес үйүңдү,
Ачылбастан турат сенин кабагың!

Кийин тарых кечирбейт го кылмышың,
Чач ал десе баш аласың Кыргызым!
Эл арманын бөлүшкөндүн ордуна,
Өз элиңе душман болдуң тымызын!

Карап турам асмандагы жылдызды,
Ыйлап туруп жазып бүттүм бул ырды.
Тирүүлүктөн эчак баары кетишкен,
Же кыргызым асмандагы жылдызбы?!

Тагдырбек Бөрүбаев
(Канжар) Ак-Талаа району









кыргыз тилиндеги гезит "Айгай"









??.??