Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери

КИТЕПКАНА



п»ї

КИТЕПТЕР

АЗГЫРЫК СЕЗИМ
(Повесть)
Капарбек СӨЛПИЕВ
(Уландысы. Башы өткөн санда)

- Ким менен? Жардамчыңыз барбы?..
- Өзүм жалгыз эле.
- Тестиер балдарыңыз бар го?
- Алар бошобой калышпадыбы.
- Күйөөңүз... Адыл акечи?
- Кечээ ал районго кеткен. Жумушу бүтпөй калган го, келбеди, - деди Шайыр камырабай.
Талантбек келинден он жашка кичүү. Анткен менен тиги чырайлуу, көзгө жакын аялзаты. Жүзүнөн мээрим төгүлүп... Бою шыңга тартып, денеси толук, эки көзү чырактай балбылдап жанып турат. Буттары жумуру, түптүз, карап эле тургуң келет.
- Кой-эчкилер көрүнбөйт го?
- Тээтиги токойчонун ары жагында жуушап жатышат. Быйыл чөп укмуш тура!
Талантбек мындай дебеспи:
- Жеңе, түштөнүп анан эс алсак кантет? Ысыкта жумушка деле кол барбайт экен. Буга сиз кандай дейсиз?
- Макул. Кайда барабыз?
- Менимче жандыктарды да көзөмөлдөп турганыбыз дурус болот го...
- Эң туура сунуш. Акылдуу жигиттен айлансаң аз да, - деп Шайыр тамашалай жооп узатып, каткыра берди.
Экөө ээрчише токойчого жөнөштү...
* * *
...Коюу жалбырактуу бутактары сулуу кыздын чачындай жайылган ак кайың. Саябандуу, түзөңчө жай бар экен астында. Килемдей төшөлгөн жашыл майсаң. Эс алуу үчүн табылгыс орун тура.
Талантбек токум менен көрпөчөсүн ала келди. Экөө маңдай-тескей орун алышты. Шайыр бир заматта көтөрүнүп келген тамак-ашын жайнатып салды. Жигит да кошумчалап ийди. Чакан дасмалда баары бар: жумшак нан, айран, каймак, сары май, бышырылган эт, печенье, таттуулар... деген өңдүү.
- Ай-ий, мунун баарын кантип түгөтөбүз, ыя? - деди Шайыр алаканын шак коюп.
Талантбек куржунунан бир бөтөлкө аракты алып чыкты.
- Жеңе, "жинди суу" да бар тура!
- Аны ким ичет? Ачпай эле коюңузчу, бети курусун ушунун! - деп Шайыр жан-алы калбай чыйпылыктай жиберди, чын көңүлү менен.
Жигит унчуккан жок. Бөтөлкөнү колуна кармап барып, сууга салып койду.
- Адегенде курсакты кампайтып алалы. Анан бир кеби болоор. Ага чейин муздап турсун, - деди ал олтура берип.
Экөө шам-шум эткенге киришти...
* * *
...Арадан бир чай кайнамдай убакыт өттү. Курсактар кампайып, көңүл жайына түшкөндөй болду. Бир оокумда Талантбек оюнда эч жамандыгы жок жайынча эле кеп козгоду:
- Адыл аке райондон неге келбей калды экен? Бул боюнча сиздин оюңуз кандай?
Шайыр ооз учунан, кайдыгер гана жооп узатты:
- Балким, жумушу бүтпөй калгандыр... Уштапта бир иштин аягына чыгуу азап эмеспи. Баары эле бир неме үмүт этип, колуңду карайт экен...
- Анысы да бар деңизчи. Бирок, ошондой эле болсунчу... Дагы ким билет?..
Талантбек ушинтип сөзүнүн аягын ичине жутуп, эки ача, күмөндүү сүйлөдү. Шайыр бирдемеден шек алган өңдүү үрпөйүп, чыйрыга калгансыды. Жигитке үңүлө жүз бакты.
- Бөлөк себеби да барбы?
Жигит шар жооп узата албай, чайналып, бушайман боло түштү.
- Кандай десем экен? Эми го... өз көзүм менен көрбөгөн соң... бирдеме деш кыйын. Бирок, акемден шегим бар...
Шайырдын бүткөн бою чыйрыгып, калтырап кетти. Каштары жыйрылып, куунак көңүлү кирдей түшпөдүбү. Кабагы айсыз түндөй түнөрдү. Маанайы чөгүп, үшкүрүндү.
- Эмне болгон шекти айтасыз.
Талантбек ийнин куушурду:
- Ай, жеңе, билбейм... билбейм...
- Көп маалката бербей, сүйлөңүз!
Талантбек "айтсамбы же жөн эле койсомбу" - дегендей ойлонуп калды бир демге. Анан сөз баштады:
- Былтыр ушул айылдан бир топ жигит Бишкекке барбадык беле? Эсиңиздеби? Ии, арабызда Адыл аке да бар болучу го! Курулушта иштегенбиз. Түгөлүбүз менен.
- Жадымда эмей, билем...
- Ошондо Адыл акемдин айрым жоруктарына күбө болгонум бар, демекчи элем...
- Ичкиликке жакындыгын айтмакчысызбы? - деди келин астыртан суроо жылдырып.
- Коюңузчу, жеңе! Акем аракка көп деле үзүлүп түшө бербейт! Ичкени менен айрымдарга окшоп чийинден дагы чыгып кеткенин байкабадым.
- Анан... эмнеден шектенип жатасыз?
Талантбек буйдала калды:
- Хм-м, ушакчы экен дебеңиз го... Аял жандуулугун айтам. Ыңгайы келип калчу болсо, акем кыз-келинден кыя өтпөйт турбайбы...
Шайыр тастыктап суроо берди:
- Адылбы?! Ха-ха, ишенбейм!
- Ырас, ырас! Былтыр өз көзүм менен көрбөдүмбү, жеңе! Же карганып берейинби?
- Керек эмес! - келин колун шилтеди. - Өлүп кетпейби! Бирок, таң калганым, төшөктө ашып-ташчу күчү деле жок анын... Азыркысын айтам. Жашында, албетте, кыйла дурус эле болчу...







кыргыз тилиндеги гезит "Айгай"




а ­е¦Є.НҐй«