ЧЫРАК

"Күндүз эле чырак кармап, чырак жагып, адамдарды издейм мен..."
Редакциядан:
"... Можно покорять звёзды,
Можно покорять космос.
Можно покорять Айтматовскую вершину,
Но трудно покорять девичье сердце,
И душу народа,
На это способен только поэт..."
Алик саптар өзүндөй шар, тунук. Дегеле Акималиевдин кайсы гана ырларына үңүлбө, окурманын кайдыгер калтырбайт. Омор Султанов агабыз айткандай "акындык Алик үчүн аракет эмес, турган турпаты, өмүр жашоосу".
Анан калса, Жараткан акындарга алдын ала сезүү, көрө билүү касиетин бекеринен берген эместир. Тарыхчылардын жазганы бар: "Арийлердин заманында Хан акылман акындан акыл сурап мамлекетти башкарган. Ошол үчүн жок болуп кеткенине, миңдеген жылдар өткөнүнө карабай, алар түзгөн коом адамзат үчүн али күнгө чейин жетпей келеткан үлгү бойдон калууда..."
Аликтин "Чырак" деген ыры да эч кооздолбой, шөкөттөлбөй, бүгүнкү күндүн ачуу чындыгын жөпжөнөкөй бере билген. Бул бүгүнкү күндүн чындыгы, өксүгү. Муну жазганыбыз, жаңы жылдын босогосунда турабыз. Жакшылыкты жарыкта да чырак менен издетпей, айланабызда тазалык мол болсо экен деген гана тилек.

Ааламдын чырагы - Күн,
Аны билем, а бирок кырк жетиге келгенде мен
Тажадым шайтан, ажыдаар кишилерден,
Күндүз эле чырак жагып,
Чырак кармап,
Кирип бардым шаарга мен...
Мен адамды издейм, издейм.

"Адамзаада көрдүңөрбү?" деп сураймын
Ары өткөндөн,
Бери өткөндөн.
"Жок"-дешет
Чыйт түкүрөт бир шпана,
"Күндүз эле чырак жагып,
Келесоо окшойсуң, братан сен?!"

Ага болбой карады элем,
Адамзаада бар бекен - деп
Издедим не ажайып китептерден,
Укмуш эле
Идеальный кишилер сүрөттөлгөн.
Жок экен адам деген,
Жомокторго айланып кеткен дешет,
Адам деген адамдардын ичинде эчак өлгөн,
Адамды эми
Эсил кайран, тапсакпы көрүстөндөн.
Дешти мага: "Адам деген адамдардын ичинде
Эчак өлгөн!"

Адам кайда?
Адам кайда?
Кеткенби же арыз айтып кудайларга
Кеткенби же храм, мечит сарайларга,
Таппайсыңбы дешти аны мобу турган,
"Царское селодон" да.
Же чоң таш жол Арчабешик,
Төкөлдөштөн ылай кечкен,
Же зыңгырап Көк үйдөн
Зыңгырап көктү челген!..

Адам кайда?
Адам кайда?
Табыш кыйын болуп калган
Жусубалиев жуурат жуткан Алайдан да.
Ал жөө качып кетиптир Кудайдан да,
Периштенин маскасын кийип алып
Кошулган шайтандарга...
Кайдан экенин мен билбейм
Айта албайм да.

Адам кайда?
Адам кайда?
Жооп жок кудайдан да.
Кудай өзү бекинип жашырынып,
Миллиард жыл жүргөн болсо,
Мен кимден сурайм анда.
Кайрылып көрдүм
Теңир пайгамбарга
Исус Христос,
Буддага,
Мухамбетке,
Жана жооп бере албады
Аюп,
Муса,
Даанышман
Азрети, Сулайман да...
Замандан шапке кийген,
Коом баратат үч жол менен:
Куу саясат, кылмышкерлик, проституция,
Чочко оонаган өңдөнүп ылайларда
Эркектер ичип кеткен күйүтүнөн
Бактысыздар,
Бактысыздар
Таштанды зирек балдар-чүрөк кыздар,
Бузулган булганыч көз жубайлар да,
Жүгөнү жок ооздуксуз
Ойдологон, ойноп кеткен
Не демексиз жубандарга.

Адам кайда?
Адам кайда?
Ушуларды көрүп туруп,
Чыңырып чындык
Чырак сөз жакпаган
Акын эмес,
Гений эмес,
Адам эмес экемин мына мен да.

Азыр баары эсептелген,
Абийириң да, уятың да, ыйманың да,
Жасаган иш, мамиле, сыйларың да,
Ашыкча эч нерсе жок,
Сүйлөшөбүз:
Акча, рубль, евро, доллар менен.
Аянычтуу карап турам
Париждик гамендердей
Гавроштой ата-энесиз
Уясыз балапандарга
Нан сураган балдарга мен,
Кантсем экем? Кантет элем?

Карачы, базарларда, карала-торала
Эл кыжылдайт жүнүн жеген,
Урганы жок Ажоңду да, кожоңду да,
Өкмөтүңдү.
Баары эле өзүм деген.
Аңдышат карышкырдай, рекеттердей
Каракчы мент зөөкүрлөр.
Катындын ишин кылат самсы, сагыз
Китеп сатып
Эр жигиттер күжүлдөгөн.

"Деги адам көрдүңөрбү?"
Деп сураймын
Ары өткөндөн...

Жер - түрмө сыяктанат,
Жок заманда
Баары эле турат жайнап,
Кулагы бар кереңдерге,
Тили бар дудуктарга,
Көзү бар сокурларга,
Жүрөгү бар өлүктөргө,
Жарыгы бар караңгыга,
Карап туруп жан кыжаалат:
Бет чыдабайт,
Ошондуктан акыркы күчтү жыйнап,
Кылычтай Диогендин сөзү менен,
Мен силерге,-
Баратам
Улуу Иран акыны
Румидей чырак кармап!..
Алик Акималиев.




Жылдын бадаркеси.
Отун жана энергетика министри Ильяс Давыдов министрлик орунга отурган ошол эле күнү кыргыз элин минтип кубантты: "31-декабрь, жаңы жыл күнү Кыргызстан боюнча жарык өчпөйт" - деп. Орто Азия боюнча өзү суунун башында олтуруп, бүгүн минтип кыргыз эли бир күндүк жарыкка зар болуп калат деп эч кимдин түшүнө кирген эмес чыгаар. Токтогул ГЭСинин жаралганына 40 жыл убакыт өтсө да, андагы суу "көздөн кайым" болуп, мынчалык соолуп кеткен тозокту эч убакта көргөн эмес элек го. Топук кылаарыбыз ушул болсо, Бадарке болбосоң кое кал.




Жылдын сөзү.
"Тезек тергиле!" Тост-тилек

Ташбака кыбырайт,
а өмүр зымырайт, зымырайт...

Моргунов, Никулин, Вицин деген советтик кинонун алптары катышкан "Кавказ туткуну" деген көркөм фильминде төмөнкүдөй бир жакшы сөз айтылат: Бир нерсени жасайын дейсиң, кээде ага мүмкүнчүлүгүң жетпейт. Кээде мүмкүнчүлүгүң жетет, бирок каалооң келбейт деп. Ылайым, жаңырган жаңы жылда ар бир жасала турган жакшы иштерге мүмкүнчүлүгүбүз да, каалообуз дагы эриш-аркак болсун. Зуулдап өткөн бир өмүрдө бийик бололу. Өлкөбүз өссүн! Баарыңыздарга чын-ден соолук, узун өмүр, кажыбас кайрат тилеп,
"Айгай" гезитинин жамааты.

Урматтуу окурман! "Айгай" гезитинин келээрки саны
9-январь, жума күнү жарык көрөт. Бирге бололу!










Почта:janyzak@mail.ru
Тел.: +996777329784
© J.Janyzak, Kyrgyzstan