mainkaptal


Пользовательский поиск

Мафия кайда? Маңдайда!
Ак үй алып сатарлык кылса, калганыбыз кайда барабыз?
Элдин эсинде болсо, жай айларында Кыргызстанда күйүүчү май тартыш болуп, бул маселени парламент кызуу талкуулаган. Анда Россия Кыргызстандын керектөөсүнө берип аткан күйүүчү май көрүнөө да, көмүскө да Тажикстанга, Афганистанга кетип атканы, бул контрабанданы күч структуралары "крышовать" этери да айтылган. Ошондо өкмөт баары жайында болот, муну жоебуз убадасын берген эле. Көрсө бул контрабанда жоюлбай эле жоон тамырлап, миңдеген тонна май азыр да Тажикстанга киргизилип атыптыр.

Контрабандага Атамбаев "крышабы"?

Жума башында "Эр айдоочу" коомдук уюмунун жетекчиси Качкынбек Булатов, "Жаңы күч" коомдук уюмунун мүчөлөрү Бакытбек Мусаев, Куват Токсобаев маалымат жыйынын куруп, ишенип-ишенбей турган билдирүү жасашты. Качкынбек Булатовдун айтымында, ноябрь айынын аягында укук коргоочулардын колуна Баткен облустук прокурору Б.Жаанбаевдин Аида Саляновага жолдогон күйүүчү май контрабандасы тууралуу каты тийген. Катта прокурор күйүүчү май мафиясын президент Алмазбек Атамбаевдин жардамчысы Икрам Имаров, вице-премьер-министр Өмүрбек Бабанов, Энергетика министри Аскарбек Шадиев, Лейлек райондук финансы полициясынын начальниги, Аскарбек Шадиевдин иниси Замир Шадиев калкалаарын баса белгилеген. Качкынбек Булатов баштаган укук коргоочулар каттагы айтылгандардын чын-бышыгын билүү үчүн эки жума мурун Баткен облусуна барышып, суткасына 40-50 күйүүчү май ташуучу машине (бензовоз, "Хоба") кыргыз-тажик чек арасын көздөй өтүп атканын өз көздөрү менен көрүп кайтышкан. Көргөндөрү далилдүү болсун үчүн каз-катар тизилген бензовоз, "хобаларды" видеотасмага да тартып келишиптир. "Икрам азыр Баткен облусундагы укуктук, кадрдык, экономикалык маселелерди чечкен Кудайга айланыптыр" дейт Качкын Булатов. "Бул контрабанда беш-алты айдан бери уланып келатат. Өзүбүздө күйүүчү май тартыш болуп атканда Тажикстанга миңдеген тонна бензин, көк май чыгарылып турган. Парламенттеги депутаттар кайда карап атышат? Же алардын да буга тиешеси барбы? Минтип отурсак эртең Россия бизге да нефти продуктуларын жогорку баада бере баштайт. Анда баягы эле дыйкандар жабыркайт" дейт көз карандысыз иликтөөгө катышкан "Жаңы күч" коомдук уюмунун мүчөсү Куват Токсобаев.

"Такыр ишенбесеңер тасманы көргүлө"
Бизге ишенбесеңер бул тасманы көргүлө дешкенинен иликтөө жүргүзгөндөрдүн дискин көрдүк. Тасмада Кадамжайдын чек ара постунда каз-катар тизилген бензовоздор түшүрүлгөн. Чек арага чукул Карабак айылынын тургуну Зульфия аттуу аял учурда күнүгө Тажикстанды көздөй 30-40 машине күйүүчү май алып өтүп атканын, ошол эле мезгилде Баткенде күйүүчү май тартыш экенин айтат. Зульфия айымдын айтымында, май тартыш болуп турганда карабактыктар жол тосуп бензовоздорду өткөрбөй коюшкан. Ошондо жогору жактанбыз дегендер келишип "же жолду бошотосуңар, же ушул жерде өлөсүңөр" деп коркутушкан. "Жашырганда эмне, бул жерде УВД, милийсалар деле биргелешип иштешип атышат. Күнүнө азыр 30-40 машине Тажикстанды көздөй өтөт. Өйдө жактан көрсөтмө болгонбу, милийсалар күйүүчү майдын тышка чыгып кетип атканын көрүшсө деле көрмөксөн болуп атышат" дейт тасмадагы Зульфия. "Бийлик күнү-түнү чубап өтүп аткан машинелерди кантип көрбөй калат? Губернатор, милийсалар машинелерди ит карышкырды көргөндөй көздөрүн жумуп өткөзүп атат. Азыр аба ырайына жараша бензовоздор аз. Жай айында келсеңиздер күйүүчү май тарткан машинелер тынбай каттап, жол бопураган эле топурак болуп калат" дейт тасмада аты аталбаган жергиликтүү аксакал. Качкынбек Булатовдун айтымында, Тажикстанга өткөрүлгөн майдын 1 литринен 40 сомдон пайда түшүп, бир кирип чыккан машине 1 млн. 400 миң сом киреше менен чыгат. "Ошондо түштүктөгү күйүүчү май контрабандасынан "крышалардын" кирешеси миллиард долларга чейин жетип атпайбы" дейт жаны кашайган укук коргоочу.

Нариман Түлеевдин акциясыбы же?..
Кызыгы, бул маалымат жыйынында айтылгандарды жалганга чыгарган жарандык коом өкүлдөрү да пайда болду. "Бул маалыматтар президентке каршы чагым. Мен бул пресс-конференция тууралуу кокусунан угуп калып, атуул катары чындыкты айтканы келдим. Мунун баары калп, элдин ушагы" дейт өзүн "Афганистан ветерандары" кыймылынын лидери Алтимур Сабырбековмун деп тааныштырган адам. Бир эле мезгилде өзүн "Элдик революцияны коргоо" кыймылынын жана "Ала-Тоо айымдары" коомдук уюмунун жетекчиси катары тааныштырган Жыпаргүл Баргибаеванын айтымында, күйүүчү май контрабандасын Атамбаев, Бабанов, Шадиев калкалайт деген билдирүү Нариман Түлеевдин атайын жасаган кара пиары экен. "Булар укук коргоочу уюмдар болгондуктан баарын факты менен айтышы керек болчу. Биз иликтедик деп диск таратып коюу курулай сөз. Булар биз менен мурун иштешчү. Акыркы кездерде кимдир бирөөнүн кызыкчылыгына иштеп, "дүжүр" болуп атышат. Болбосо ушул күнгө чейин жарандык коомдор ушинтип маалымат жыйын кылып, антимитинг кылдык беле? Кылган эмеспиз. Кечээ булар биз Нариман Түлеевди коргогону чыкканы атабыз, келип кошулбайсыңарбы деп чалышкан. Угуп көрсөк акыйкаттык жок экен буларда. Анан каршы чыгып атабыз" дейт Жыпаргүл Баргибаева.

Өкмөт өзү баштап атса криминал, милийса тим жатмак беле…
Бул го бул дейли. Бирок 7-декабрдан бери Ош облусундагы "Газпромнефть Азия" точкаларында АИ-92 маркасындагы май жок болуп, бул маркадагы бензин Ош, Баткенде 43 сом болуп турат. Өкмөткө караштуу Ош, Баткен облустук антимонополдук жөнгө салуу башкармалыгы болсо күйүүчү май Өзбекстанда кармалып атканын бетке кармап келет. Бирок башкармалык күйүүчү май контрабандасы тууралуу негедир билбейт, көрбөйт. Бийлик төбөлдөрүнүкү чын дейли десек, элдин айтканынын да чындыгы бардай.
Буга жөнөкөй эле мисал, учурда Душанбеде бир литр күйүүчү май 1,54 доллар. Муну сомго айландырсак 65-70 сом. Буга Россиянын Тажикстанга нефти продуктуларына карата экспорттук пошлинаны жогорулатуусу жана Өзбекстан тараптын өлкөгө кирүүчү темир жолдорду убактылуу жабышы себеп болгон.
Күнүнө миллиондоп, ай сайын миллиарддан түшкөн каражаттар кайсы чиновниктердин чөнтөгүн кампайтып жатат? Эгер Атамбаев, Бабанов, Шадиев бул маселенин башын ачып бербесе, эртеби-кечпи бул жара жарылат. Карапайым Баткен, Ош эли айтмакчы, бийлик өзү антын бузуп, коррупцияга калкан болуп атса криминал чөйрөсү, милийса аларды карап отурмак беле?!

Россия ВТОго кирсе май арзандайт, бирок качан?
Кыргызстан нефтетрейдерлер ассоциациясынын башчысы Жумакадыр Акенеев бир ай мурун эгер Россия Бүткүл дүйнөлүк соода уюмуна кирсе (ВТО) күйүүчү май баасы арзандарын билдирген. Агезде Жумакадыр мырза Россия 2011-жылдын декабрында ВТОго кирерин, ошондо Москва күйүүчү май пошлинасын, акциздерин алып саларын айткан. Бирок алигиче Россия тараптан андай жылуу кабар билине элек. Ошол эле мезгилде ЖК депутаты Өмүрбек Абдрахмановдун пикиринче, россиялык "Газпром" компаниясын Кыргызстанда жалгыз монополист кылып коюу өкмөттүн чоң катачылыгы. "Бул жерде саясый себеп болушу мүмкүн. Болбосо камсыздык үчүн күйүүчү майды алуунун башка булактары да болушу керек болчу. Азыр күйүүчү майдын 90 пайызын Россиядан алып атабыз" деген эле депутат жайкы талаш-тартышта. Буга чейин кыргыз өкмөтү күйүүчү майды Иран, Азербайжандан алуу варианттарын караштырган. Бирок ал жактан алынып келинген күйүүчү майдын тоннасы Россияныкынан 60 долларга кымбат болоору айтылып, бул маселе жабылган.

Үмүт азырынча жанып турат…
Ал аңгыча Мамлекеттик финансы полициясы 2011-жылдын 11 айында контрабанда боюнча жалпы суммасы 77 млн. 16 миң сомду чапчыган 41 факт катталганын жар салды. Финполиция төрагасынын орунбасары Исхак Осмонбаевдин айтымында, бул фактылар боюнча 19 кылмыш иши козголуп, мамлекетке болгону 1 млн. 337 миң сом киреше түшүптүр. (Бул сумма контрабандадагы миллиардга чейин жеткен доллардын күкүмү гана эмеспи). Ал эми ведомствонун юридикалык башкармалыгынын начальниги Бакыт Кимдин билдиришинче, Баткен облусундагы күйүүчү майдын мыйзамсыз чыгарылышын токтотуу үчүн финполиция, УКМК, бажы, салык кызматынын өкүлдөрүнөн турган атайын топ түзүлүптүр. Бул албетте, түштөн кийин болсо да жакшы. Бирок бул топ Качкынбек Булатов айткан, Тажикстандын машинелерине кыргыз номурларын тагып айдатып келип кайра күйүүчү майы менен сый узатып аткан полковниктерди токтото алабы, кеп ушунда. Лейлек районунун финансы полициясынын начальниги Замир Шадиев өзү буга аралашып, күч структуралары, крим авторитеттер, ал тургай Ак үй, Көк үйдөгүлөр бул көмүскө бизнеске көлөкө түшүргүлөрү келбей атса, бул топ бир натыйжа чыгара алар бекен? Эгер бул топ күйүүчү май контрабандасын кан буугандай токтотсо, анда элдин азыркы бийликке бир аз да болсо ишеничи кайтмак. "Карга карганын көзүн чукубайт" дечү эле. Ошентсе да атайын аттанган топтун жыйынтыгын күтө туралы.

Мелис СОВЕТ уулу



кыргыз тилиндеги гезит "Агым"
Яндекс.Метрика