Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери



  Лидериң ким Кыргызстан?

"Ата Мекен" саясый партиясынын лидери Өмүрбек Текебаев
Бул макала үгүттөө эмес. Мындан ары ар бир саясый партиянын лидерлери туурасында окурмандарыбызга маалымат берип турууну туура таптык. Карманган принцибибиз -лидерлердин мүмкүн болушунча баардык жактарына токтолуп, алардын өтөгөн кызматына, саясый ишмердүүлүгүнө кененирээк басым жасоо.

Ата Мекен" партиясынын лидери, кыргыздын саясат көгүндө жылдызы жаркырап күйгөн инсандардын бири Өмүрбек Текебаев туурасында узундан-узун аңыз кептер көп айтылды, чакырымдаган макалалар арбын жазылды; алдыдагы шайлоолорду утурлап, ал жөнүндө дагы айтылууда, алардын арасында белгилүү саясат чеберин "өзөртө тээп" алууга далалаттангандар да аз эмес. Окуй келсең түркүн салыштыруу, эпитеттерден түк аянбаган авторлор айда "эргүү" менен жазып атышат, ооздорунан түтүн буркурап чыгып кеткичекти "согуп" атышат. Иши кылса шайлоонун шайтан азгырыгына алдыргандар, кызматы жакшылап төлөнгөндөр аңды-дөңдү карабай урдурушууда. Максат бирөө эле да - Текебаевди колдон келишинче жаманатты кылуу, балтырына жармашып, таскагынын күүсүнөн ала салдыруу. Бирок булар бир нерседен каттуу жаңылышышат, муну өзүлөрү да билишпейт болушу керек.
Кылымдарды карыткан даанышман кыргыз акеңдин "Алтын күлдө жатса да жаркырап турат" деген көөнө кеби сыңары, Өмүкеңдин да аброй мартабасы мындан ныпым кемибеси бышык, анткени ал саясатчы катары мындай көралбас майда сокку жээр деңгээлден эчак алда канча өйдө чыгып кеткен, тепкен сайын ого бетер чыйралуу, көөлөгөн сайын ого бетер көкөлөө, кала берсе, ага көнүмүш.
Дегеле, Ө.Текебаев кыргыз саясатында өзүнчө кеп кылаар кайталангыс феномен, орус туугандар айткандай, знаковый фигура. Анын чоң саясатка ташта-ган алгачкы тай кадамынан тартып, момундугу кагылган, такшалган күрөшкер саясатчыга өсүп жеткенге чейинки бүт таржымалы жамы журт назарында өттү; Өмүкенин саясатчылык тагдыры жагынуучулуктун, зорлордун кабак -кашына карап иш тутуучулуктун жылуу -жумшак, бейташпиш, мелтиреген даңгыр жолунда эмес, чыркырап чындык издөөнүн, миң адашып миң жаңылуунун, нечен башы ташка тийип өкүнгөн, көңүл калган, ансайын көгөрүп кайра ордунан турган көктүктүн, өжөрлүктүн, акыйкатка умтулуунун азаптуу, бороон чапкындуу, тар тайгак, суук көчөлөрүндө калыптанды, баралына жете тапталды. Чындыкка кызмат кылууга башын биротоло сайган адамдардын, көздөгөнүн утурумдук кызыкчылыктын салтанатына садага чаппай, бир келген өмүрдүн бүтүндөй маани -маңызына айланткан күрөшкер көкжал пенделердин басаар жолу ушундай болмогу энчисине жогортон келген буйрук, чыгып-баткан күндөй күмөнсүз, чекесине жазылган жазуу. Кудай таала Өмүкеге да ушундай бийик жазмыш тагдыр атаган экен, нечен пастыктарга, сындырууларга моюн бербей, баштагы тандаган жолунан, түшкөн чыйырынан тайган жок, көкүрөгүн куйкалаган идеясын, абийирин, уят-сыйытын саткан жок, тескерисинче артынан калың калк ээрчиген, карайлаган караңгыдан жол табаар, улуттун көзгө басаар мыкты уулдарынын бирине айланды.
Сүйлөсө сөзгө чечен, тили шап канжардай өткүр, Борбор Азия чөлкөмү гана эмес, Чыгыш Батыш кыйырына тең таанымал, дасыккан саясат чебери катары даңкы жайылган Өмүкеңдей уулду башка эл, маселен өзбек, тажик туугандар төбөсүнө гана көтөрүп жүрөөр эле, бирок атаганат, пайгамбар өз журтуна пайгамбар эмес демекчи, бир четинен ынтымагы ыдырап, майдачыл, ичи тарлыкка ыктап бараткан кыргыздын көралбастары бул жигитти да "камырдай ийлеп, жүндөй сабап" атса да уу тилин угуп, шылдыңын көтөрүп, баарына кайыл боло чыдап келет, анткени Өмүрбекке Кыргызстандан башка ата мекен, кыргыздан башка кымбат эл жок; нечен тың чыкмалар, кыйындар бир жерине күч келгенде башка мамлекеттерге кире качканын, ынкылаптар сайын кайра келип "тирилип" атканын көрүп атабыз го, ата мекеним, элим дебесе Текебаев да эчак бир жашоо тирлиги жайлуу, таш-пиштен тынч чет өлкөгө кара башын ала качып батып кирип кетет эле го. Жок, андайга бул киши барган жок, башка салганын эл менен чогуу көрүп келатат, Өмүке элди, эл аны көтөрдү. Минткенибиз аны эл гана, карапайым мекендештери гана саткан жок, нечен кыйын кысталыш, арга кеткен оор күндөрүндө жөлөнөөргө тирек, таянганга тоо, чыйралганга кайрат дем болуп берди. Саясатчымын деген адам пендеси үчүн мындан артык бакыт барбы да, мартаба барбы…
"Ата Мекен" саясый партиясы бүгүнкү күндө Кыргызстандагы эң алдыңкы, калк арасында нагыз кадыры бар саясый күч. Катарында тээ партия калыптангандан бери келаткан саясый тажрыйбага канык, иш көзүн билген, идеяга бекем адамдар арбын. Калыстык үчүн айта кетпесек болбос (бул турмуш да), кечээки апрель ыңкылабынан кийин "ата мекенчи" болууга ынтызарлыгы күч адамдардын саны батпай кетти, андыктан саясый кеңеш партия мүчөлүгү-нө кабыл алууну убактылуу токтотууга аргасыз болду. Бул кадам бийликке жүткүнгөн коньюктурщиктерден партиянын катарын таза кармап калууга өбөлгө түздү. Муну да кыраакы лидердин баамчылдыгы катары деп эсептесек болот.




  Долу го бу?

Елена Авдееваны ким "капалантты"?
Эмил Каптагаев мырза экен көрсө. Эмил мырза болгону "В Кыргызстане каждый, кто хочет работать в системе госслужбы, должен пройти экзамен по госязыку" деген талапты айтыптыр. "Белый парус" гезитинин заар тилдүү, кыргызды жек көргөн журналист айымы Авдеева буга болгон илхамын жумшап, гезит бетин толтура макала жазып чыкты. "Менин жиниме тийишти" дейт Авдеева айым. Андан ары тарыхты казып, өзүнүн бир топ жүйөөлөрүн келтирип бушаймандана долуланыптыр.Тарыхты эч ким талашпайт, болгонбу болгон. Бирок Авдеева мынчалык чычалагыдай эмне болуп кетти? Кыргызстанда туруп, кыргыздын тилин билиши керек деген талап туура эмеспи? Авдеева Өзбекстанда же Тажикстанда жашаса кандай болмок эле? Кыргызды күрттөргө, цыгандарга теңептир, т.а. алда канча саны арбын цыгандар цыган тилин үйрөнгүлө деп эч кимге өз талабын таңуулашпайт имиш. Мунусу да туура, өз мамлекети, жери болбой самтырап жүргөн элде эмне талап. Кыргыздын аң-сезими ойгонуптур дегенинде да калет жок. Кыргыз тилин билбегендерди сүрүп чыгарган ким бар, Авдеева маселен, каалабайбы, кыргыздын тилин үйрөнбөй эле койсун, кимге керек болсо Авдеевадан сурабай эле үйрөнүп алат, зордогон эч ким жок. Маселен каны Авдеева менен бир орус Костюк мырза эмнеликтен минтип догурунуп чыкпайт? Башка улуттардын өкүлдөрүн кемсинткен бир кыргыз барбы? Анан калса Каптагаев мырза мындай талапты Авдеевага койгон эмес, "Я никому не должна" деп жер тепкилебей эле койсун, бирок "Кому это нужно то флаг ему в руки" дегенин туура айтыптыр, бир жактан долуланат да, бир жактан кайра өзүнө-өзү каршы чыгат. Бирок Авдеева "никому не не должна эмес", жашап атканы үчүн, иштеп атканы үчүн биздин баарыбыздай эле ал да өзү мекен эсептесе Кыргызстанга "должна". Бул айым кыргыздарды ушунчалык эле жек көрөт экен, гезитине жерге уруп жаза берсе болот экен, кыргызга аллергиясы бар экен, анда каалаган жагы төрт кыбыла эмеспи, Кыргызстан Авдеевасыз эле жанын багаар. Тилекке каршы тийиштүү органдар кыргыз улутун ачыктан ачык эле кордоп, шылдыңдап аткан Князев, ушул Авдеева өңдөнгөндөрдү кичине тартипке чакырып коюшса ашыкча болбос эле.

Бетти даярдаган
Жоламан Беков




- Өмүрбек Текебаев кандай саясий лидер?
Абдыгул Чотбаев:
- Өмүрбек Текебаевдин өзүнүн принциби бар, бир позицияда жүрөт. Мен билгени эч кайда сатылган эмес, жигиттик сөзүндө турат. Ар дайым алдыда. Байлыкка, бийликке жанталашып умтулганын байкабадым. Кандай иш баштаса да аягына чыгарат. Акыркы жылдары абдан чарчаганы байкалат. "Ата Мекен" партиясы башка партиялардын алдыңкы катарында. Белгилей кетчү нерсе - артында ээрчиген жаштары бар. Улуу муундар менен кошо дайыма жаштарды кошо ала жүрөт. Ал гана эмес, өзүнүн ордуна да жаштардан дайындап, өзүм болбосом, менин ордумда болот деген кандидаттары да даяр.

Майрамкан Абылкасымова:
- Өмүрбек Текебаев эң мыкты саясий лидер. Эки сүйлөбөйт, айткан ишин аткарат, эки жүздүү эмес. Мындай адам менен жоого аттансаң болот, эч убакта сатпайт жана саткан эмес. Элим деп эли үчүн күйгөн адам. Жыйырма жылдан бери элиме жакшылык кылам деп көшөөрүп эле келатат, Текебаевди мурунку бийликтегилер жамандап, эмне гана кылышпады. Ага да моюн бербей улам-улам өргө кетип баратат. Дипломат. Бир гана кемчилиги эмоцияга алдырып жиберет. Жини келгенде "ычкырыңа муунуп өл" деп да айтып жибербедиби. Ушунусун бир аз оңдосо болот. Кудай буйруп, өлкөбүздүн биринчи адамы болуп калса эмоцияга берилбеши керек. Өмүрбектин колунан баары келет, элдин сынынан өткөн даяр кадр.

Асан Жакшылыков:
- Өмүрбек Текебаев эң дасыккан саясатчы. Азамат жигит. Башынан жаманы да, жакшысы да өттү. Болоттой курчтугу бар, кругозору кенен, биздин элге эмне керек экенин эң сонун билет. Биздин тарыхыбызга, жашоо шартыбызга карата иш алып кете алат. Бир гана коркунучтуу нерсе - саясаттын оюнчусу болуп кетпесе болду. Азыр көп партиялар сырткы күчтөрдүн таасиринде, алардын каражаттарынын негизинде иш алып барып жатышат. Бирөөдөн карыз алсаң, ага көз каранды болбойсуң деп ким кепил болуп бере алат. Азыр мына биздин коркконубуз эле ушу. Айтор, ар бир партия өз өлкөбүз үчүн иш алып барса болгону.

Күлүпа Керимбаева
- Азыркы саясий лидерлердин ичинен Ө.Текебаевди абдан урматтайм, сыйлайм жана баалайм. Башка саясий лидерди тааныбайм дагы. Элди саздан чыгара турган жалгыз лидер Ө.Текебаев деп ойлойм. Азыр эми парламенттик шайлоо болгону турат, лидерге ийгилик каалайм.








кыргыз тилиндеги гезит "Аалам"