Кыргыз гезиттеринин жањылыктары •
Кыргыз гезиттери


ПОИСК ГАЗЕТЫ


Warning: include(../../post/0_jan.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2

Warning: include(../../post/0_jan.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2

Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../post/0_jan.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2


Warning: include(../../search.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2

Warning: include(../../search.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2

Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../search.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 2
Касымбек Мамбетов
КРнын саламаттыкты сактоо министринин орун басары:
"Сүйгөн кесибим жашоомдун мааниси болуп калды"
- Касымбек Бейшенбекович, бийик кызматка келээриңиз менен ысымыңыз коомчулукка маалымат каражаттарындагы өйдө - ылдый кептер аркылуу таанылды. Өзүңүз тууралуу кененирээк айтып бериңизчи?

- Менин таржымалым ар бир советтик адамдыкындай эле жөнөкөй. 1954 -жылы Чүй областынын Аламүдүн районундагы Аларча айылында туул-гам. Мектепти аяктаган соң, КММИге кирип, 1977- жылы "дарыгер-дарылоочу" кесиби боюнча бүтүрдүм. Институтту аяктагандан кийин Ош шаардык Борбордук ооруканасында терапия жаатында дарыгер болуп иштедим. 1978- жылы алыс-кы Сүлүктү шаарына жиберишти. Ал жерде 14 жыл иштедим. Жөнөкөй дарыгерден шаардык башкы дарыгерге чейин кызмат кылдым.
Саламаттык сактоо министрлигине дарылоо-профилдик башкы башкармалыгынын жетекчиси болуп 38 жашымда келдим. 46 жашымда милдеттүү медициналык камсыздоо Фондун башкардым, кайра Саламаттык сактоо министрлиги, Бишкек аймактык ММК Фондунун башкармалыгы, кайра Саламаттык сактоо министрлигине барып, кызматым ушул айлампада айлана берди.
2005 -жылы мени башкы ведомствонун статс-катчысы, ал эми 2010- жылы министрдин дарылоо маселелери боюнча орун басары кылып дайындашты. Жалпысынан саламаттык сактоо тармагында 18 жылдан бери иштеп келатам. Чынында, бул кесипсиз өзүмдү элестете албайм. Сүйгөн кесибим менин бүтүндөй жашоомдун мааниси болуп калды.
Бүгүнкү күндө запастагы капитан, мамлекеттик кызматтын 3 класстагы кеңешчисимин.

- Канча министр менен иштештиңиз? Сиздин көз карашыңызда, элдин эсинде алардын кимиси калды деп ойлойсуз?

- Учурда сегизинчи министр менен иштешип жатам. Атамекендик саламаттык сактоо тармагында, сөзсүз Накен Касиевич Касиевдин эмгеги талашсыз. Ал өлкөнүн эң оор учурунда тармакты сактап калды, рынок шартындагы өткөөл мезгилде тармакта реформаларды баштады. Өзүн алдын ала көрө билген жана тажрыйбалуу уюштургуч жетекчи катары көрсөтө алды.

- Министрдин орун басары катары кандай пландарыңыз жана ойлоруңуз бар, саламаттык сактоо жаатында кандай өзгөртүүлөрдү киргизсем дейсиз?

- Алгач, албетте, калкка медициналык жана фармацевттик кызматтардын кызмат кылышын, т.а. республиканын алыс-кы региондорун дарылар менен камсыздалышын үзгүлтүккө учуратпоо зарыл жана бул иш элге ачык-айкындуу негизде болууга тийиш. Мындан сырткары, менин оюмча биздин тармактын башталгыч структураларын реформалоону жүргүзүү керек. Мисалга, Бишкек, Ош шаарларынын чегинде үй-бүлөлүк саламаттыкка даректүү мамиле кылуу. Ошондой эле айыл жерлеринде, өзгөчө алыскы чектерде үй-бүлө саламаттыгы үчүн кандайдыр бир башкача методология болушу керек.
Бишкекте, Ошто аялдар жана балдарга кеңеш берүүчү жайларды жандандыруу жаатын кайрадан калыбына келтирүү керек. Ал эми региондордо, айыл жерлеринде үй-бүлөлүк медицина институттарын азыр кандай болсо, ошол эле бойдон калтыруу зарыл.
Мен, мисалы, райондордогу борбордук ооруканаларды калыбына келтирүүнү туура көрөм. Бир эле короодо үч башка, бири-бири менен кызматташпаган, көз карандысыз мекемелер болбошу керек. Чындап айтканда, мен областтык төрөт үйлөрүн, балдар ооруканаларын, адистештирилген областтык, райондук жана шаардык денгээлдеги, атайын адистештирилген балдар кызматтарын калыбына келтирүү тарабындамын.
Мындан сырткары, апрель, май жана июнь айларындагы окуялардан алган тажрыйбанын негизинде тез жардам берүүчү системанын үстүндө азыртан иштей башташыбыз керек деп ойлойм. Ошондой эле эң башкысы биздин өлкөдө саламаттык жана фармацевттик кызматтарды көрсөтүүдө көзөмөл сапатын жакшыртуу. Бул бир бүтүндөй концепция. Бардык жолдор чийилип бүткөн. Мен, ал иштеш үчүн, тийиштүү мониторингди жана тартипти уюшуштуруп беришим керек.

- Сиздин пикириңизде саламаттык тармагы учурда эмнеге көбүрөөк муктаж?

- Ириде жеткиликтүү каржыга. Бүгүнкү күндө тармак болжол менен талаптагыдан 20-30 пайыз гана каржыланууда. Мурун деле каржылоодо жогорулаш болсо, анда ал баары бир инфляциядан жана жашоо минимумунан артта калып, айлык маянаны бир аз көтөрүүгө эле багытталган. Биз баары бир айлык маянаны минималдык өлчөмгө чейин көтөрө албайбыз, мына ошондуктан кадрлардан катастрофалык түрдө кол жууп жатабыз. Ал эми материалдык-техникалык база, биздин инфраструктура, медаппараттар менен камсыз болуу, жумшак жана катуу инвентарлар, санитардык транспорт, капиталдык ремонт боюнча каржылоо дээрлик аткарылбайт.
Кадрлардын кетүүсү тилекке каршы, уланып жатат. Саламаттык сактоо министрлигинин, дарыгердин депозитинин көлөмүн өзгөртүү, медайымдардын депозитин киргизүү жана бюджеттик негизде окуган медициналык жогорку окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрүнүн төлөгөн баасын кайтарып берүү боюнча сунуштарым бар.
Азыр, 150дөй адам депозит менен эмгектенүүдө, ал эми депозитте минимум 300-500 адам болушу керек. Салыгын алып таштаганда, 5000ден кем эмес сом колдоруна берүү зарыл. Азыркыдай бир жылдан кийин эмес, суммасы ар ай сайын түшүп турушу керек, себеби инфляция ал акчаларды жутуп коюп жатат.

- Сиздин оюңузча, саламаттык сактоодо эң начар участок кайсы жана сизди атуул, дарыгер катары көбүнесе эмне тынчсыздандырат?

- Бөксө жактары - бул лабораториялык, өспүрүмдөр кызматтары, соттукмедэкспертизасы, паталогоанатомия, психикалык терапия жана башкалар. Мен аларды корголбогон кызматтар деп атайм. Бул участокторду такыр жаап коюуга болбойт.
Мени тынчсыздырган дагы бир нерсе - айрым саламаттыкты сактоо кызматкерлери элге мажбурлоо, оройлук, кайдыгерлик менен мамиле жасашаарын угуп калып жүрөбүз. Тилекке каршы, мисалдардын саны кыскарбай келет. Калк тарабынан даттануулар өсүүдө.

- Үй-бүлөңүз тууралуу да айта кетсеңиз? Бош убакыт болобу? Эмнени жактырасыз?

- Мен 33 жылдан бери үй-бүлөлүүмүн, бактылуумун. Жолдошум - Токтогул Сатылгановдун небереси, педагог, кесиби тарыхчы. Азыр тилекке каршы, саламаттыгына байланыштуу уйдө. Биздин төрт балабыз бар. Тун уулубуз Азамат 32 жашта. Аскер прократурасында эмгектенет, юрист. Үйлөнгөн, эки кызы бар. Кыздарымдын улуусу Алтынай, 27 жашта, кесиби офтальмолог (көз доктур), кыргыз-россиялык славян университетинин офталмология боюнча аспиранты. Кызы бар. Жана эгиз кыздарым Айжамал менен Нуржамал, 21 жашта. Улуттук университеттин эл аралык экономикалык мамилелери боюнча кесибин бүтүрүшкөн.
Бош убакыт дээрлик жок. Окуганды жакшы көрөм. Сүйгөн жанрларым - тарых жана детектив. Музыкада ретро багытын жактырам.

Шааркүл Медетбекова





Т. и. д., профессор Н.М. Омаров тышкы саясат, дипломаттык кадрлар, жакынкы келечек
Туурасында
(Башы 5-бетте)

Албетте реалдуу саясатта мунсуз болбойт, бирок сес көрсөтүүлөргө, жаңы коркунучтарга дүйнөлүк коньюктуранын кубулмалуулугун эске алуу менен ылдам реакция жасап туруу зарыл.
Биздин жакынкы достор туурасындагы кепке келе турган болсок, алар 7-апрелден кийин жардам колун сунушуп өздөрүн көргөзүштү. Булар Россия, Казакстан, Европа өлкөлөрү, АКШ, Кытай ж.б.
- Мындай болсо биздин тышкы саясаттын сапатын жана деңгээлин көтөрүүдө адистешкен мекеме катары Дипломатиялык Академия эмне кылып бералат?
- Бул абдан жакшы, маанилүү собол экен. Мен биздин тышкы саясаттын алсыздыгынын бир себеби анын аналитикалык жана эксперттик камсыздалбаганы деп айтаар элем. Эгерде чет элдеги кырдаалга карасак ал жакта өзүлөрүнүн ТИМин тейлеген илимий мекемелердин бүтүндөй тармагы бар, бул учурда КМШ өлкөлөрүнө да келип жетти. Бул тажрыйбаны биз да колго ала башташыбыз керек деп эсептейм.
Бул жааттан алып караганда, Академия ТИМ менен республиканын окумуштуулары, педагогдорунун ортосунда көпүрө катары кызмат өтөйт. Негизги изилдөөлөр каерде жүргүзүлүшү керек? Академияда. Тышкы саясатта өлкө жетекчилигинин негизги кеңеш берүүчүсү ким болушу керек? Албетте Дипломаттык Академия. Менин билишимче өлкө жетекчилиги бул идеяны колдойт жана бул келечекте ишке ашат деген үмүт бар.
- Акырында республикадагы ички саясый кырдаал туурасында да эки ооз айта кетсеңиз? Күздөн эмнени күтөбүз? Карпайым адамдар эмн кылышы керек?
- Бардыгы сыяктуу эле мен да биздин саясатчылардын акыл эстүүлүгүнө ишенгим келет. Андай болбосо бизди кыйроо күтүп турат. Кыргызстан революциялык абалда чексиз жашай албайт. Эртеби, кечпи мунун да аягы болот. Бакиевдин жана анын тегерегиндегилердин тагдыры бийлик үчүн жакшы сабак болууга тийиш. Эгерде элге кам көрүлбөсө анда бул маселени эл өзү чече баштайт. Кантип чечет, аны сиз менден жакшы билесиз деп ойлойм.
Бахтияр Шаматов






* * *
Журналист банкирден, ишкерден, бажычыдан сурап жатат: "Сиз Мерседес алганга акчаны канча күндө чогулта аласыз?" Банкир: "Үч сатта". Ишкер: "Үч күндө". Бажычы: "Үч жумада". Таң калган журналист: "А эмнеликтен сиздики мынча узак?" Анда бажычы: "Завод килтейген чоң эмеспи?"









кыргыз тилиндеги гезит "Аалам"


Warning: include(../../ohkaptal.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include(../../ohkaptal.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../ohkaptal.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81


Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include(../../rec_art/0_rec.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../rec_art/0_rec.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81


Warning: include(../../news/0_art.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include(../../news/0_art.htm) [function.include]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81

Warning: include() [function.include]: Failed opening '../../news/0_art.htm' for inclusion (include_path='.:') in /var/www/u0371622/data/www/presskg.com/aal/10/0826_6.htm on line 81