Жомоктор

Флейта ойногон Санта

Флейта ойногон Санта

(Жапон жомогу)

Байыркы заманда Санта аттуу улан жашаптыр. Жапон өлкөсүндө андан мыкты флейта ойногон адам болбоптур. Шайыр обонду ойногондо бийге түшпөгөн адам жок. Бирок, Санта абдан кедей эле, бир да кыз ага турмушка чыгууну каалабады.
Бир жолу Санта үйүнүн алдында отуруп, флейтада ойноп, кайгырды, эмнеге кайгырып атканын өзү да түшүнбөдү.
Флейта пироро-пироро деп ырдап атты… Айлана жымжырт. Шамал да токтоп, флейтанын кайрыгын тыңдады.
Капысынан асмандан түтүндөй жеңил, кызгыл-көгүшщ түстөгү булут каалгып келди. Андан абдан кымбат кийинген бир көздүү карыя көрүндү:
– Санта, салам! – деди ал.
– Салам, асмандан келген конок. Кандай кызматым керек болду?
– Флейтаңдын добушу менин күн падышачылыгыма чейин жетти. Көп-көп жолу мени обонуң менен кубанттың. Сыйлык катарында кызымды сага турмушка узатам, макулсуңбу?
– Кантип макул болбойм! Чын дилимден ыраазымын.
– Эгер андай болсо, эртең эрте менен колукту тосуп ал.
Коштошууга кол булгалап, карыя кызшгылт-көгүш булуттун арасына бекинди.
Түндө Санта көзүн ирмебеди.
Кийинки күнү таң эрте үйүнөн чыкты. Короодо алдыга-артка басты, асмандан көзүн албайт. А асман, эрегишкенсип, апачык, көпкөк. Булут да, чымчыктар да жок.
Мына, түтүн байкалды… Жок, бул кайсы бир жерде жагылган оттун түтүнү экен.
Капысынан, кайсы жактан чыкканы белгисиз, аппак-аппак булут каалгыды. Асманда айланып жүрдү, а Санта андан көзүн албады. Сантанын үйүнүн үстүнө келгенде булут токтоп, акырындык менен ылдыйлады.
Булуттан жер жүзүндө жок сулуу кыз көрүндү. Жүзүнөн керемет нур төгүлөт, үстүндө кийген кийимдери жаркырайт.
– Мен бул жерге атамдын буйругу менен келдим, — деди ал флейтанын кайрыгындай жагымдуу добуш чыгарып, — Кааласаң сенин аялың болом.
Санта анын колунан кармап, үйүнө жетеледи.
Жаш жубайлар ынтымактуу жашашты. Санта аялын карап кубанганын токтотпойт. Аты о-Ката эле. Бардык жагынан өнөрлүү, сайманы чебер саят, ырды укмуш ырдайт.
Жаш аял ырдайт, а күйөөсү флейта менен коштойт. Алардын үйүнүн жанынан өткөндөр токтоп уга беришет, уга беришет…
Санта чүмбөт тагынып алып, шайыр бийди баштайт. Аялы ага кошулат. Ушунчалык кооз бий – көзүңдү алгың келбейт.
Эл флейтисттин аялынын сулуулугун кеп кыла башташты, анын алдында мен деген сулуулар да кейпи суук көрүнүп калаарын айтышты.
Бул имиш кеп алар жашаган аралдын башчысынын да кулагына жетти. Кызматкерлерине күлүк аттарга минип, Сантага тез барууга буйрук берди.
– Аны тезинен ак сарайыма, көз алдыма алып келгиле. Тезирээк!
Санта чабармандар келишкенде таң калды:
– Менден башчыга эмне керек экен? Флейта ойногонумду уккусу келдиби?
Башчынын кызматкерлери көпкө түшүндүргөнгө көнүшкөн эмес. Сантаны атка мингизип, сарайга алып келишти. Башчы ага айтты:
– Эй, флейтист! Кептин баары аялың тууралуу болуп атат, абдан сулуу дешти. Аны мага малайлыкка бер.
– Жок, башчы, мени өлтүрсөңөлтүр, бирок, аялымдан ажырай албайм.
Башчы флейтистке толтура алтын сунуштады. Бирок, Санта такыр макул болбоду.
Башчы ойго батты. Эгер аялды күчкө салып тартып алса, эл арасында башчы жөнүндө жакшы эмес кеп жаралат. Бул жерде күч эмес, айлакерлик керек.
– Макул, аялыңды өзүңө калтырам, бирок менин каалоомду аткарышың керек. Аткара албасаңөзүңдү күнөөлө, — деди башчы.
– Буйрук бер, башчы.
– Күлдөн жип ийрип, көпөлөк өңдөнтүп байла. Эртең эрте мененкиге чейин бүтүшүң керек.
– Күлдөн жип ийрүү? Кайсы жерде бар экен? Мен өлдүм! Аялымдан ажыратышат!
Санта үйүнө кайгылуу кайтып келди, кайгыга чыдабай төшөккө бүк түштү. О-Ката тынчсызданып, сурады:
– Эмне болду? Эмнеге кайгылуусуң?
Санта ага баарын айтып берди. Башчынын аткарууга мүмкүн болбогон буйругун баяндады: «Күлдөн жип ийрип, аны көпөлөк өңдөнтүп байла». О-Ката жипти туздуу сууга чылады, андан кийин жакшылап кургатты. Кийинки күнү эртең менен жипти чеберчилик менен өрүп, тегерек темир табакка шакекче кылып койду. Андан кийин өрттөдү. От алоолонуп аягына жетти. Мына, керемет! Табакта жип кандай коюлган болсо ошондой жатат. Аны көпөлөк өңдөнтүп байлады.
– Ме, алгын! – деди аялы Сантага, — Башчыга алып бар.
Санта башчыга барды, тегерек табактагы жипти сунду.
– Мына, башчы, күлдөн ийрилген жип. Сенин буйругуң аткарылды.
– Кана? Көрсөт, андай болушу мүмкүн эмес!
Башчы табакта алды, ары-бери тегеретип, карады. Сыягы күлдөөчпөгөн чок калма керек. Манжасы күйдү, жипти ыргытты да, үйлөй баштады. Эсине келгенден кийин, мындай деди:
– Хм, кыйын иш бекен ушул! Күлдөн жипти келесоо деле ийрип коет. Сага таталыраак тапшырма берем. Эртең эрте менен өзүнөн өзү ойноло турчу добулбас таап кел. Таппасаңөзүңдү күнөөлө. Аялыңды малайлыкка тартып алам.
Санта кайгыдан башын көтөрө албай үйүнө келди. Төшөгүнө бүк түштү.
Аялы ага чуркап келди.
– Эмне болду?
– Кайгы деп ушуну айтыш керек! Башчы эртең эрте менен өзү кагыла турган добулбас алып кел деди. Андай, дүйнө жүзүндө жок.
– А, бул аткарууга боло турган тапшырма, — деди о-Ката. Ал добулбас таап, бир тарабындагы капталган булгаарыны алды. Добулбастын ичине бир уюк сары аары салды да, кайра булгаарыны каптады.
Сары аарылар ызылдашат, добулбастын капталдарына урунушат: гу-гу-у, гу-гу-у, тык-тык-тык…
Кийинки күнү эртең менен Санта добулбасты башчыга алып барды.
– Буйругуңузду аткардым. Карап көрүңүз, добулбас өзүнөн өзү кагылат. Эч ким урбайт, эч кимдин манжасы да тийбейт. Өзүнөн өзү добуш чыгарып, капталдары титиреп атат.
Муну башчы такыр күткөн эмес.
– Эй, кызматчылар! Добулбастын булгаарысын айрыгыла! Ичинде эмне бардыгын көрүшүм керек! – деп айкырды.
Кызматкерлер айтканын аткарышты. Барабандын ичинен бир уюк сары аарылар ызылдап учуп чыгышты. Ошол жерде тургандардын баарын чагышты. Кимдир бирөөнү бир жолу, бирөөнү эки жолу, а башчыга оңой болбоду, аны туш тараптан талашты. Баары качып, колдору менен калкаланып атышты. Бардык аарыларды кармашып, ызы-чуу токтогондон кийин, башчы демин токтотуп:
– Өзүнөн өзү кагылчу добулбас жарыбаган иш. Кичинекей бала да жасап коет. Жок, сага аялыңды калтырбайм, — деди.
– Айтууга уруксат бериңиз, аялым күн падышачылыгынын башчысынын карачечекей кызы. Кызын ким бирөө капа кылса, кайнатам абдан ачууланат.
– Сандырактык, сандырактык! Оюңан чыгарып ар кайсыны айта бересиңби? Ким сага ишенет?!
– Жок, башчы, бул чындык.
– Чын болсо, күн падышачылыгына бар. Кайнатаңдан мөөрү басылган кат алып кел. Ошондо, ишенем. Буйругумду аткарбасаң, аялыңды малайлыкка алам, а сенин башчыны каратып туруп калп айткан башыңды алдырам.
Санта үйүнө кайтты, көзүнөн жашы мөлтүлдөп, бөк түшүп төшөгүнө кулады. Аялы башчы эмнени талап кылганын угуп, бир аз ойлонду.
– Ооба, бул тапшырма башкаларга караганда оор экен. Бирок, коркпо, жардам берем.
Ал короого чыгып, асманды карады, кара желпингичин бир – эки жолу желпиди.
Капысынан ушунчалык катуу добуш чыкты, кудум эле бороон башталгандай. Кара булуттай болгон чоң чымчык капкара канаттарын жайып учуп келди.
– Чымчыктын жонуна отур, коркпо, — деди о-Ката, — Ал сени атама, асманга алып барат.
Сантаны бир көздүү карыя – күн падышачылыгынын башчысы кубанып тосуп алды.
– Саламатсыңбы, Санта, көптөн бери көрүшө элекпиз, — деди да, күйөө баласын алтындан салынган сарайга ээрчитти.
Сантаны жибек жаздыкка отургузду, алтын табакка ак кардай күрүч алып келди, жанында көптөгөн биринен бири даамдуу кошулмалар бар экен.
– Аралдын башчысы сенден эмне талап кылганын билем, — деди күн падышачылыгынын башчысы, — Күйөө бала, тамактан, шашпа, ага чейин мен кызымды капа кылба деп башчыга кат жазам.
Санта жалгыз калды. Асман даамдарынан даам татты, биринен экинчиси даамдуу.
Капысынан жакынкы бөлмөдөн ый менен онтогон үн угулду:
– Ой, ой, күрүч жегим келип атат! Мага да күрүч бергилечи!
Санта саймаланган эшикти акырын ачты… эмнени көрдү?
Кыпкызыл өңдөгү, алптай чоң, башында мүйүзү бар шайтан түркүккө темир чынжыр менен байланып туруптур. Көзүнөн жаңгактай чоң жаштарды тамчылатып ыйлап атат:
– Ой, ой, ой, күрүч жегим келип атат! Мага да күрүч бергилечи!
Боорукер Санта бир табак күрүч алып келди.
– Ме, жегин, байкуш. Абдан ачка болгонуң көрүнүп турат.
Кыпкызыл шайтан үңкүрдөн оозундай болгон оозун ачты, күрүчтү идиши менен кошуп жутту. Анан эле бир силкинип бардык темир чынжырды үздү. Кубанычтан аңгыраган үн чыгарып, акөздөн кайым болду.
Бир көздүү карыя чуркап келди. Өңү купкуу болуп кеткен эле.
– Санта, сен эмне кылдың?! Бул шайтан эчактан бери кыздарымдын бирин уурдап кетүүгө ниеттенген.
– Кайсы кызыңды? Менин аялымды эмеспи?
– Кайгынын баары ошондо! Аны тамактандырбаш керек эле! Бир табак күрүч жесе эле, он миңдеген жоокерлерге моюн бербеген күчкө ээ болот.
– Билбептирмин, билбептирмин…
– Ал кызымды шайтандардын аралы Кэкэгасимага алып кетеби деп корком. Бул арал деңиздин эң алыскы тарабында жайгашкан. Ал жакка мен да бара албайм.
– Андай болсо, тезинен кара канаттуу чымчыкты чакыр, үйгө барайын, аялыма жардам берейин.
Күн падышачылыктын башчычы кара канаттуу чымчыкты чакырды. Ал Сантаны үйүнө жеткирди.
Бирок, кечикти. Үйүндө аялы жок! Каалгалар ачып, бош бөлмөлөрдө шамал гана оюн салып жүрөт.
«Ааламдын аркы бетине болсо да сүзүп жетем, — деп чечти Санта, — Аялымды издеп табам».
Жанынан сүйүктүү флейтасын жана буурул чачтуу карыянын беткабын алды, артынма баштыгына салып, деңизге жөнөдү. Жээкте жел айдагыч кадалган кайык турат.
Санта ага отуруп, шайтандардын аралы Кэкэгасиманы издеп жөнөдү.
Ал деңизде көпкө жүрдү. Ар кандай аралдарды көрдү: адам жегичтер жашаган, адамдардын башы иттин башындай болгон, айтор, түркүн-түстүү аралдарга бет келишти. Жүрүп отуруп, деңиздин эң алыскы тарабынан жетти, бул жерге бир да кеменин изи түшө элек болчу.
Бир күнү эртең менен Санта деңизден кара тоо чыгып турганын, анын үстүндө кызыл от алоолонуп атканын көрдү.
Санта жээкке чыкты, флейтодо шайыр обонду ойноду: пироро-пироро.
Ошол замат ага чар тараптан кичинекей шайтандар чуркап келишти. Алакандарын чапкылашып, бийлешти. Санта алардан сурады:
– Кыпкызыл шайтан кайсы жерде жашайт, билбейсиңерби?
– Кантип билбейбиз? Ал биздин башчыбыз. Жүрү, биз менен, көрсөтөбүз.
Алар Сантага тоодогу үңкүрдү көрсөтүштү.
Санта үңкүрдүн оозуна келди, анан акырын флейтада ойноду.
Аялы тааныш обонду угуп, ыйлап баштады.
– Эмне болду сага? Эмнеге кокусунан эле ыйлап баштадың? – деп сурады андан Кыпкызыл шайтан.
– Угуп атасыңбы, флейта ойнолуп атат? Жүрөгүм сыгылды.
– Ого! Эмнеге? Бул сенин флейтист күйөөң ойноп аткан жокпу?
– Кайдагыны айтпачы! Ал бул жакка кантип келмек эле! Мен бала чагымдан бери флейтанын добушун тыңшаганды жакшы көрөм. Ыйлабастан уга албайм. Абдан жактырам.
Санта ак сакал абышканын беткабын кийип, үңкүргө кирди. Шайтан аны тааныбады:
– Ойно, — деди, — Шайыр ырлардан ойно. Теңтуштарымды чакырып, кече уюштурам.
үңкүргө ар кайсы өңдөгү шайтандар чогулушту. Арасында көк, жашыл, сары шайтандар бар. Санта флейтаны колго алып, шаңдуу обондорду келиштирди. Шайтандар секиришти, тегереништи. Санта канчалык тез ойносо, шайтандар ошончолук бат секиришет. Акырында, мас болгон жана абдан чарчаган шайтандар жерге кыдырата жатышты. Алардын коңуругунан үңкүр титиреди.
Санта аялынын колун кармады:
– Тезирээк качалы!
– Сенин кайыгыңда алыс узай албайбыз, — деди о-Ката, — Шайтандар дароо кармап алышат.
– Эмне кылышыбыз керек?
– Үңкүрдө сыйкырдуу араба катылган. Аны темир чокмор менен бир чапчаң, көз ирмемде миңдеген чакырымды учуп өтөт.
Санта аялы экөөүңкүрдөн чоң дөңгөлөктү алып чыгышты. Үстүнө чыгышып, темир чокмор менен чабышты?
– Араба, араба, бул жактан тезирээк учуп кет!
Араба асманга атырылып чыкты. Учуп баратат, кулакка шуулдаган шамалдын эле үнү угулат. Мына, Кэкэгасимо аралы көрүнбөй калды. Санта менен аялы абдан кубанышты, жүрөктөр ордуна келди.
Ушул маалда, балээ басып, Кыпкызыл шайтан ойгонду.
– Кайгы! Кайгы! Флейтист асмандын кызын уурдап кетти! Шайтандар, ойгонгула, тургула!
Шайтандардын шаштылары кетти, көздөрүн ушалап чуркашты.
– Тезинен темир жертөлөдөгү тез учуучу арабаны алып чыккыла! – деп кыйкырды Кыпкызыл шайтан. Каардангандан көзү чакчайып, дөңгөлөктөй эки жакка тегеренет.
Шайтандар арабаны чыгарышты. Ал биринчи арабадан да мыкты болчу, он эсе тез учат.
Шайтандын баары арабага секиришти. Орун жетпей калгандар отургандардын ийинине чыгышты.
Кыпкызыл шайтан арабаны темир чокмор менен күчүнүн болушунча чапты эле, темирден от чыкты.
– Тез, тез уч! Качкындарды кубалап жет!
Шайтандар учуп баратты, арттарынан учкун чачырап, из калтырып атты. Санта менен аялды көрүшүп, күндүн күркүрөгүнөн да катуу кыйкырышты:
– Кармалдыңарбы! Бизден качып кутула албайсыңар!
Шайтандар абдан жакын калышты. Дагы бир аздан кийин тырмактарын матырышат.
Ошондо, о-Ката кара желпингичин алып чыгып, бат-баттан желпиди.
– Чымчык, чымчык, бизге учуп кел! Бизди куткар, чымчык!
Капысынан чымчык пайда болду. Канаттарын калдайтып качкындарды коргоду. Шайтандар кара чымчыкты жаа менен атышты, канатка туш-туштан жебелер кадалды.Чымчык бурулуп, тумшугу менен душмандардын арабасынын чокуду. Араба аңтарылып, сууга кулады. Бардык шайтандар чөгүп кетишти.
А Санта аялы менен күн падышачылыгынын башчысына учуп барышты. Ал абдан кубанып, кызы менен күйөө баласын жылуу кабыл алды.
Атасынын жанында көпкө жүргөн жаш жубайлар акыры өз үйүнө кетүүгө камынышты. Карыя аларга мөөрү коюлган катты берди. Санта аралдын башчысынын сарайына барып, катты сунду. А катта мындай деп жазылган эле:
«Мен, күн падышачылыгынын башчысы, кызымды флейтист Сантага турмушка бергем. Ага ким жамандык кылса, менин каарыма калат!»
Арал башчысы каарынан кызарды:
– Сенин дагы деле ойдон чыгарган нерселериң менен башымды айланткың келеби? Бул катты кайсы бир жазмакер сенин суранычың менен жазып, түбүнө жасалма мөөр басып койду да! Сен мени алдай албайсың. Мына, сага сенин жасалма кагазың!
Катты жерге ыргытты. Ал капысынан жалындаган отко айланды.
Кызматкерлер отту өчүрүүгө аракеттеништи. Тебелеп, суу куюп өчүргөн сайын от алоолонуп күйдү.
Башчынын ак сарайы чоңөрткө айланды.
Ошондо, башчыны коркунуч каптады.
Сантадан чымчыктын чыйылдаганындай үнү менен жалынып-жалбарып, кечирим сурады:
– Сени эч убакта капа кылбайм, тынчыңды албайм, алтын берем, бир гана каардуу кайнатаңдын каарынан мени куткар.
Ошол замат өрт өзүнөн өзүөчүп калды.
– Башчы, сенден мага эч нерсе керек эмес. Бизди жайыбызга кой, — деди Санта.
Ошондон баштап Санта аялы менен тынчтыкта жана бакыбатчылыкта жашап калды.
Бакыт каалайбыз! Бакыт каалайбыз!

🔥0
Click to add a comment
Жомоктор

More in Жомоктор

Келесоолордун достугу – душмандардын кастыгына тең

201918.02.2020

Калым аким

201903.02.2020

Үпүп

201903.02.2020

Карга ийнеликти чокуй албады

201903.02.2020

Ашкабак улан

201903.02.2020

Акылдуу бала

201903.02.2020

Түлкү, марал жана карга

201903.02.2020

Алтын туфли

201917.01.2020

Бермет менен бака

201917.01.2020