Айгүл ШАРШЕН

Өзөк өрттөгөн өкүнүч

Өзөк өрттөгөн өкүнүч

<<1 of 8>>

Жалгыз жепирейген тамдын түбүндө Зуура эже көздөрүн жумуп алып уктап жаткандай кыймылсыз отурат. Анын санаасы — жалгыз уулу. Күйөөсү өлгөндөн кийин төрт жашар уулу Темирбекти караан кылып жалгыз жашап калган. Темирбекти аскерден алып калууга аракет кылган менен ал болбой кеткен болчу. Ошондон бери бир жарым жыл өттү. Күн чубактап отурганы отурган. Анчалык деле карый элек, жакында кырк эки жашка чыкты. Бирин-экин малын жайында тоого берип ийип өзү мектептин полун жууп иштейт. Көбүнчө өзүн картайгандай сезип эч кимге кошулбайт. Күйөөсү экөө сүйлөшүп баш кошкон, кышында мешке отту жагып коюп ийик ийрийт, кээде төрдө өзү менен түшкөн жайлоонун сүрөтүнө үнсүз көпкө тигилип туруп: «байкушум, кантип жүрөт болду экенсиң, уулуң Темишти күтүп мен жалгыз саргайып отурам, буйруса аз калды, ал да келип калат… Уулуңдун өзүңө окшогон узун бойлуу, кең көкүрөк сулуу жигит болгонун көрсөң кандай кубанаар элең?» Зуура шуу үшкүрүп алды. Ал ошентип мелтирей үнсүз турганда сырткы каалга кыйч этип ачылып тааныш келин Кумарбү кирип келди:
– Кандай Зуура эже, отурасызбы зерикпей эле?
– Эмнеге зерикмек элем, кел, — Зуура ага жылмая карап төрдөн орун көрсөттү, — Отур, чай-пай ич!
– Убара болбоңузчу эже, мен жөн эле келип калгам, кайненем үйдө жок, зериккенимден сизге басып келгем.
– Апей, ушунча келгенден кийин отуруп чык.
– Мейли отурса отурайын, — Кумарбү отуруп калды, жүзүндө санаа бардай муңайым боло түштү. Ал эки-үч там арыраак коңшусунун улуу келини эле. Ушуну менен үч күйөөгө тийсе да төрөбөптүр. Күйөөсүнүн үч баласы кээ-кээде келип турат.
– Ийи сүйлө Кумаш, кайненең кайда кетти эле? — Зуура чай сунуп атып сурап койду.
– Кудагыйыныкына кеткен, кызы чакырса керек, мага айтпайт деле…
– Ошо курусун, чөптү кордосоң көзгө зыян деген, сени кордосо корун тартаар, кирип-чыгып керээли кечке жаныңды тындырбай жумушун жасап отурасың.
– Ээ эже аны бир айтасызбы, эки айтасызбы, кайра-кайра күйөөгө тийгенден көрө деп чыдап жүрөм да, кантейин анан. Жок дегенде бирди төрөп алсам ошону караан кылып жалгыз жашай бербейт белем… — Кумарбү арыз арманын айтып отуруп ыйлап да алды.
– Кой кейибе, кудай берээрин унутпаса дале жашсың, көп кейий берсең оорукчан болуп каласың, — Зуура ага акыл-насаатын айтып көпкө отурушту. Аялдык назиктик, мээрмандык, айкөлдүк экөөңдө тең бар эле. Кумарбү бирөөгө жаман айтып, же бейчеки сөз оозунан чыкпаган жан. Мурдагы эки күйөөсү аны аргасыз кетирген эле. Төрөгөн баласы болбогон соң ал өзү да тура албады. Күйөөсү Болсунбек ага көз карашы түз эле, кайненеси гана кирип-чыгып аны жаман көрүп, мурдун чүйрүп шыбырап-күбүрөй берет. Болсунбектин биринчи аялы үч баласын төркүнүнө таштап күйөөгө тийип кеткен. Көп сүйлөбөгөн жоош, момун неме өзүнчө кысылып, кээде Зуурага келип ичтеги сырын айтып, төгүлүп-чачылып алмайы бар.
Зуура аны жөнөтүп коюп мектепке жөнөдү: «Окуучулар тарай турган болуп калды, эртерээк жууй койойун» деп шашылып баратты. Келсе окуучулар жаңыдан тарап калган экен, бошогонун жууп баштады. Коридордун башынан аягына чыгып жууп болуп эми кийимин алмаштырып чыга бермек болгондо коридордон аны мектептин кароолчусу Шакир тосуп алды:
– Кандай Зуура, дегеле көрүнбөйсүң да, качан болсо сага жолуга албай калам.
– Жакшы, өзүңөр кандай, — Зуура аярлай туруп калды.
– Баары жакшы, ушу сага эле жолуга албайм, — Шакир Зууранын колун кармай кысып койду.
– Тынччылык элеби?
– Тынччылык эле, сени бир жакшылап сыйлап койойун деп өзүңдү жолуктура албайм.
– Эмнеге сыйламак элеңиз, сиз экөөбүз сыйлаша турганга себеп деле жоктур?
– Баары болот турмушта Зуура, чынында сен деле, мен деле жалгыз бой экенбиз…
– Кызык, жалгыз боймун деп маңдайыма жазылып калыптырбы? — Зуура жылмая тамашага чала сурап койду.
– Зуура, түшүнсөң эми, жазылбаса да билем да, өзүң башкача жансың, канча ирет сөзгө тартканга аракет кылсам деле көңүл бурбайсың.
– Шакир аке, капа болбоңуз, менин убактым жок… — Зуура өтө берейин дегенде Шакир аны колунан кармай калды:
– Бир азга токтой турчу Зуура, мени билесиң го, кармалаар эч кимим жок, жалгыздыктан тажап да бүттүм, — дегенде Зууранын эки бети кызара эки жагын каранып сөз таппай туруп калды:
– Мен шашып жаттым эле, дагы жолугарбыз… — деп колун тартып алып шашыла басып коридордон чыгып кетти.
Шакир эчтеке дей албай кала берди. Зуура мектептен кандай чыгып, үйүнө кандай жеткенин сезбей калды, мууну билинээр билинбес калтырап, кирип келип эле отура калып, колу менен бетин басып үн чыгарбай ыйлап ийди: «Жараткан ай, неге өзүмдүн жалгыздыгымды, мен дагы тирүү жан экенимди ойлободум, ырас эле канча жылдар бою жалгыз гана уулумдун амандыгын ойлоп, өзүм жөнүндө ойлобоптурмун го?» деп эчкирип ыйлап жатты. Күүгүм кирип калса дагы жарыкты күйгүзбөй мелтиреп отура берди. Шакир жалгыз бой адам, мектепке иштегенден бери аны сыртынан тааныса да бет келип сүйлөчү эмес: «Деги кызык жанмын, айланамдагы адамдар менен да ишим жок, бир макулуктай жашап жүргөн турбайынбы, менин жашоом Жайлоо менен эле бүттү дегенмин го», деп ордунан турбай көөдөй караңгылыкта жан адам жоктой тунжурап ойлуу…
Зууранын үйү айылдын орто жеринде жалпак там, коңшулары деле андай ашыкча эмес, болгону балдары кирип-чыгып, уул үйлөп кыз чыгарып бака-шака болуп кирип чыккандардын аягы тынчу эмес. Коңшусу чакырса кадимкидей эле алыш-бериш кылганы менен ичкилик ичип алар менен отурчу эмес. Керээлден кечке тиричилигин жасоо менен алек болчу. Колунан баары келет, жалгызынын келечегине кам көрүп колунан келгенин жасап күн өткөрчү. Жайлоонун көзү өткөнүнө он беш жылдан ашса да убакыт ал үчүн тар болуп сезилчү, өбөк-жөлөк болчу ага-ини же эже-сиңдиси жок эле, кыйыр туугандары болгон менен алар анда-санда гана каттабаса пайда зыяны жок…
Ушуларды ойлоп отуруп анан ордунан турду да жарыкты күйгүзүп алып үйү көзүнө суук көрүндү, кунарсыздай сезилди. Эмне кыларын билбей жүктү ачып төшөк алды да салып, башына жаздыктан бийик коюп жатып алды: «Уулум келип үйлөнсө, үй-жайды оңдоп алса, бала-чакалуу болсо алар менен алаксып калам, үйүм толуп эл катары жашайм» деп ойлоп андан ары балалык чагын көз алдына келтирип жылмайып алды…

<<1 of 8>>

Click to add a comment
Айгүл ШАРШЕН

More in Айгүл ШАРШЕН

Өмүрдү өксүткөн сезим

201926.06.2019

Томолой жетим

201917.06.2019

Кайрымсыз уул кайгысы

201912.05.2019

Айтылбай калган аруу сезим

201912.05.2019

Сүйүүдөн тамган үч тагдыр

201911.05.2019

Күкүк эне же сойкунун тагдыры

201911.05.2019

Жаза

201910.04.2019

Кызганыч

201909.04.2019

Намыс

201908.04.2019