Жомоктор

Цикадо кичинекей мүйүзүн кантип жоготту?

Цикадо кичинекей мүйүзүн кантип жоготту?

(Бирман жомогу)

Бул окуя тээ илгери болгон. Анда цикадо деп аталган шайыр чымчыктын мүйүзү бар эле. Чоң эмес мүйүз, мүйүзчө деп айтса туурадай, коңуздун, же үлүлдүн мүйүзүндөй эле бар. Анан аны жоготту. Кантип дейсиңерби? Анда айтып берейин.
Бутактуу анжир дарагында маймыл менен цикадо жашачу. Күн кайнаган бир күнү маймыл жоон бутакка отуруп, бышкан анжирди жеп аткан. А цикадо бутактан бутакка эринип басып, чырм этип алууга ыңгайлуу жай издеди. Аңгыча эле салкын жел келди, анжир дарагынын жалбырактары дирилдеди. Бул цикадого кандай гана жагымдуу болду! Кубанычынан сайрады. Болгондо да абдан катуу! Маймыл чоочуп, колундагы анжирин түшүрдү.
Анжир дарактан ылдый кулады. Дарактын түбүндө жаш бугу уктап аткан. Капысынан мурдуна бир нерсе былч деп тийди. Анжирди карабай эле бугу ыргып туруп, жанынын барынча качты. Ал жолду да карабай безди, ал турмак бутуна ашкабак жабышып калганын да туйбады. Бугу күчүнүн баарынча чуркап бараткан, таманындагы ашкабак ыргып, тоодон ылдый кулады.
А ылдыйда күнжүт талаасы бар эле. Ашкабак күнжүттүн бадалынын үстүнө шалп этти. Айланага бышкан дандар төгүлдү. Ошол убакта талаада карыган пил уктап аткан. Ызы-чууну угуп, көзүн ачты эле күнжүттүн катуу кирди. Көзү сайгылашты. Пил ордунан туруп, көлмөгө көзүн жууганы жөнөдү. Айланасын көрбөгөндүктөн, чоң мүйүздүү коңузду тебелегенин туйбады. Чуркап барып көлмөгө кулаганда гана пил жээкте мүйүзү сынып жаткан байкуш коңузду көрдү.
Ал көлмөдө ташбака жашачу, абдан карып калган, абдан даанышман да эле. Жарадар коңуз ага барып, пилди айтып даттанды.
– Сен эмнеге коңуздун мүйүзүн сындырдың? – деди ташбака пилге.
– О, даанышман ташбака, көзүмдү жууганга шашкам, — түшүндүрдү пил, — Көзүмө катуу бир нерсе кирип кеткен. Ача албаган бойдон чуркагам, эч нерсе көрбөдүм!
– Пилдин көзүнө эмне кирди? – деп катуу сурада ташбака.
– Бул мен, күнжүт даны, — деген жооп угулду, — Биздин бадалга оор жана чоң бир нерсе урунду. Биз кармана албай, төгүлдүк.
– Мурдагыдан да татаал, — деп сүйлөндү ташбака, — Күнжүт талаасына эмне түштү?
– Бул мен, чоң ашкабак, — көлмөгө томолонуп келген ашкабак айтты, — Мен күн нуруна чайынып тынч жаткам. Кимдир бирөө капысынан сабагымды жулду. Мен үзүлүп, тоодон ылдый куладым. Ошентип, күнжүт талаасына түштүм.
– Бул эмне дегендик! – деп ойлонду ташбака, — Ашкабактын сабагын ким үзүшү мүмкүн?
– Бул мен, бугу. Бирок, мен атайын кылбадым, — деп аянычтуу кайрылды бугу, — Абдан ысыдым. Карт анжир дарагынын алдында көлөкөлөп жатып, уктадым. Капысынан эле мурдума бир нерсе урунду. Аябай оорутту. Күчүмдүн барынча чуркап качтым. Ашкабакты байкабагам, бутум сабагына оролуп калганынан, катуу тарткам.
– Бул иштин аягы барбы?! – деди ташбака, — Дарактан бугуна эмне кулады экен?
– Бул мен, анжир, — деген үн чыкты, — Мен быштым, маймыл үзүп алды. Бир тиштегенде чоочуп кетти эле, колунан ыргыдым. А мен ылдый кулап, бугунун мурдуна тийдим.
– Маймыл, кана, бери келчи, — деп чакырды ташбака, — Айтчы, эмнеге чоочудуң?
– Азыр баарын айтам, — деп кыткылыктады маймыл, — Мен абдан ачка болдум. Бир анжирди үзүп алып, жедим, экинчисин да үзүп жедим, үчүнчүсүн үзгөнүмдө…
– Минтип айтсаң эртең да түгөтпөйсүң! – деп анын сөзүн ташбака бөлдү.
– Азыр, азыр. Мына ушундай, үчүнчү анжирди жеп баштаганымда, цикадо абдан катуу сайрады! Абдан! Корктум. Бир нерсе болдубу деп ойлодум. Селт этсем, колумдан анжир түшүп кетти.
– Сыягы, иш аягына келип жетти! — өзүнчө күңгүрөндү ташбака, — Эй, цикадо, кел бери!
– Мен бул жердемин, — деп чыйылдады цикадо, — Мен катуу жазалаба, а, даанышман ташбака! Ысыктан абдан кыйналдым. Кайсы жерге жашынарымды билбедим. Аңгыча салкын жел жүрдү. Ушундай салкын. Мага абдан жагымдуу болду. Кубанычымдан сайрадым. Катуу сайраганымды байкабаптырмын. Маймыл эмнеден чоочуду – билбейм.
– Күнөөлүүлөр жок, баары өзүнчө туурадай болуп чыкты, — деп чечти ташбака, — А коңуздун мүйүзү сынды. Баарыңар өзүнчө туурасыңар. Бирок, баарыңардын азыраак айыбыңар да бар. А цикадо баарынын көп айыптуу. Анын кесепетинен ушунун баары болду. Сен тө-лөшүң керек. Мүйүзүңдү коңузга бер.
Баарына ташбаканын чечими жакты: ал калыстык кылбадыбы! А шалаакы цикадого мүйүзү менен коштошуу туура келди. Чындыгында ага мүйүздүн деле кереги жок болчу!

🔥0
Жомоктор

More in Жомоктор

Ачкөз

201928.04.2020

Жаныбарлар кантип жыл сүрүштүрүүгө кезекке тизилишкен?

201928.04.2020

Манора

201928.04.2020

Эмне үчүн деңиздин суусу туздуу?

201928.04.2020

Таранчы

201928.04.2020

Келесоолордун достугу – душмандардын кастыгына тең

201918.02.2020

Калым аким

201903.02.2020

Үпүп

201903.02.2020

Карга ийнеликти чокуй албады

201903.02.2020
















error: Content is protected !!